Personel takip sistemi · Fazla mesai
Mesai takip programı: fazla mesai talepten onaya kayıtlı
Fazla mesai bir yöneticinin defterine sonradan yazılmaz; personelin o an açık olan mesai kaydına bağlı talebiyle başlar, yetkili kişinin onayıyla kesinleşir. Yıllık 270 saati aşacak ya da işçinin fazla çalışma onayı kayıtlı olmayan bir onay sistemce kabul edilmez.
Fazla mesaide uyuşmazlık nerede başlar?
Fazla mesai uyuşmazlıklarının çoğu tutardan değil kayıttan çıkar: kim, hangi gün, kaç saat çalıştı ve bunu kim onayladı? Kayıt ay sonunda bir yöneticinin hatırladığından yazılıyorsa, hem eksik yazılan çalışan hem de kayırıldığı düşünülen ekip arkadaşı itiraz eder.
Bu mesai takip programında fazla mesai çalışıldığı sırada kayda geçer: talep, o an açık olan mesai kaydına bağlıdır ve onaylayanın adı, onay anı ve onay anındaki zamlı karşılık tutarıyla birlikte saklanır. Sonradan yapılan düzeltme de iz bırakır. Bir uyuşmazlıkta “bu saat ne zaman, kimin onayıyla yazıldı” sorusunun cevabı kayıtta hazırdır.
Bu sayfa fazla mesainin sürecini anlatır: talep, onay ve kanuni sınırlar. Onaylanan saatin ay sonunda puantaja nasıl girdiği ve mali müşavire nasıl gittiği puantaj programı sayfasında; ücretin elle hesabı fazla mesai hesaplama rehberinde.
Fazla mesai takibi: talepten onaya dört adım
Personel talep eder
Talep personelin kendi telefonundan, o an açık olan mesai kaydına bağlı olarak açılır. Talepte zamlı karşılığın TL tutarı ve ücret yerine serbest zaman seçeneği görünür.
Ön onay
İki aşamalı onay açıksa ön onayı ekip sorumlusu verir. Kimse kendi talebini onaylayamaz.
Son onay
Son onayı yetkili yönetici verir; iki aşamayı aynı kişi veremez. Onay, onay anındaki zamlı karşılık tutarıyla birlikte kayda geçer.
Puantaja işlenir
Onaylanan saat puantajda fazla mesai kalemi olarak çıkar; onay da red de kim · ne zaman bilgisiyle kayda geçer.
Hangi onay sistemce durdurulur?
Kanuni sınırlar onay anında ölçülür; sınırı aşacak işlem kaydedilmez, istisnası olan durumda kayıt ayrı işaretlenir.
| Durum | Dayanak | Sistemin davranışı |
|---|---|---|
| Yıllık 270 saati aşacak onay | 4857 m.41 | Onay kabul edilmez; yıllık toplam takip edilir |
| İşçinin fazla çalışma onayı kayıtlı değil | 4857 m.41 · Fazla Çalışma Yönetmeliği m.9 | Fazla mesai onaylanamaz |
| Zorunlu neden ya da olağanüstü hâl | 4857 m.42, m.43 | İşçi onayı aranmaz; kayıt ayrıca işaretlenir ve giren kişinin izi kalır |
| Gece postasında fazla mesai | Fazla Çalışma Yönetmeliği m.7 | Talep, talep aşamasında durdurulur |
| Kendi talebini onaylama | Şirket içi görevler ayrılığı | Mümkün değil |
| İki aşamayı aynı kişinin vermesi | Şirket içi görevler ayrılığı | Mümkün değil |
Kanuni hesaplar kayıt ve hesap kolaylığı sağlar; kanuni yükümlülük işverende kalır.
Yıllık 270 saat sınırı nasıl takip edilir?
Fazla çalışmanın toplamı bir yılda 270 saati geçemez (4857 m.41). Sınır kişiye uygulanır; sayaç da kişi başınadır.
- Her onay sayaca yazılır — onaylanan fazla çalışma saati çalışanın yıllık toplamına eklenir; toplam her onay öncesinde ölçülür.
- Aşacak onay durur — onaylanırsa 270 saati aşacak bir talep sistemce kabul edilmez. Aşım, idari yaptırım konusu olmadan önce durdurulur.
- Fazla sürelerle çalışma ayrı sayılır — sözleşmeyle haftalık 45 saatin altında çalışanın 45 saate kadarki fazlası %25 zamlı fazla sürelerle çalışmadır ve 270 saatlik sınıra sayılmaz.
- Telafi çalışması fazla mesai değildir — telafi çalışmaları kanunen fazla çalışma sayılmaz (m.64); sayacı tüketmemesi için ayrı tutulmalıdır.
İşçinin fazla çalışma onayı neden kayıtta tutulur?
Fazla çalışma ve fazla sürelerle çalışma için çalışanın yazılı onayı gerekir. Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği m.9’a göre işveren bu onayı iş sözleşmesi yapılırken ya da ihtiyaç doğduğunda alır ve özlük dosyasında saklar; çalışan onayını otuz gün önceden yazılı bildirerek geri alabilir.
Sistem onayı üretmez, kaydeder: onay kayıtlı değilse o çalışanın fazla mesaisi onaylanamaz (zorunlu neden hâli hariç). Onayı vermek ya da geri çekmek de kayıt altındadır. Kâğıt onay için ücretsiz fazla çalışma onay formu şablonumuz var.
Yönetici ve personel ekranında ne görünür?
Talebin aşaması
Personel talebinin ön onayda mı, son onayda mı, reddedildi mi olduğunu telefonundan izler.
Zamlı karşılık
Haftalık 45 saati aşan çalışma %50, sözleşmeli sürenin üstünde 45 saate kadar olan çalışma %25 zamla hesaplanır (m.41); talepte TL tutarı görünür.
Serbest zaman
Personel isterse zamlı ücret yerine serbest zaman seçer: fazla çalışmanın her saati için 1 saat 30 dakika (m.41/4).
Maliyet analizi
Yönetici onaylanan fazla mesainin maliyetini izler; tutar onay anındaki zamlı karşılıkla kayıtlıdır.
Tatil günü girişi
Hafta tatili ve genel tatilde yapılan giriş engellenmez; çalışana sorulur ve yöneticiye bildirilir, puantajda ayrı kalem olur.
Denetim izi
Onaylar ve değişiklikler kim · ne zaman bilgisiyle saklanır; mesai ve genel tatil çalışma raporları PDF, CSV ve Excel olarak alınır.
Fazla çalışma mı, fazla sürelerle çalışma mı?
İkisi aynı talep ekranından geçer ama kanun onları farklı sayar; sistem de ayrı tutar.
| Fazla çalışma | Fazla sürelerle çalışma | |
|---|---|---|
| Ne zaman | Haftalık 45 saati aşan çalışma | Sözleşmeyle 45 saatin altında belirlenmiş haftalık sürenin üstünde, 45 saate kadar olan çalışma |
| Zam | %50 | %25 |
| Serbest zaman karşılığı | Her saat için 1 saat 30 dakika | Her saat için 1 saat 15 dakika |
| Yıllık 270 saat sınırı | Sayılır | Sayılmaz |
| Çalışanın yazılı onayı | Gerekir | Gerekir |
Dayanak 4857 m.41 ve Fazla Çalışma Yönetmeliği m.9. Kanun serbest zamanın altı ay içinde kullandırılmasını ister (m.41).
Kime fazla çalışma yaptırılamaz?
Onay sınırı kadar önemli olan, onayın hiç istenemeyeceği çalışanlardır (Fazla Çalışma Yönetmeliği m.8).
- 18 yaşını doldurmamış çalışanlar.
- Gebe, yeni doğum yapmış ya da çocuk emziren çalışanlar.
- Kısmi süreli iş sözleşmesiyle çalışanlar — bunlara fazla sürelerle çalışma da yaptırılamaz.
- Sağlığının elverişli olmadığı hekim raporuyla belgelenen çalışanlar.
- Ayrıca fazla çalışma yaptırılan her çalışan için çalışma saatlerini gösteren belge düzenlenir ve imzalı nüshası özlük dosyasında saklanır (Yönetmelik m.10).
Excel ile fazla mesai takibinin üç kör noktası
Kayıt sonradan yazılır. Tabloya fazla mesai çoğu zaman haftanın ya da ayın sonunda, birinin hatırladığından girilir. Kimin hangi gün kaç saat çalıştığı tartışmaya açıldığında tablonun dayanağı yoktur.
Yıllık toplam ayrı dosyada kalır. 270 saat sınırı kişi başına ve yıllıktır; aylık tablolarda çalışan, toplamı ancak biri ayları yan yana koyduğunda görür. Sınır çoğu zaman aşıldıktan sonra fark edilir.
Onayın kimden geldiği belli değildir. Fazla mesaiyi isteyen, onaylayan ve kaydeden aynı kişi olabilir. Bu mesai takip programında kimse kendi talebini onaylayamaz ve iki aşamalı onayda iki aşamayı aynı kişi veremez.
Fazla mesainin yoğun olduğu işlerde
Fazla mesai en çok teslim, sevkiyat ve üretim dönemlerinde birikir; sektör sayfaları orada nasıl kurulduğunu anlatır.
Fabrika ve üretim
Üç vardiya, gece postası sınırı, iki aşamalı fazla mesai onayı ve yıllık 270 saat takibi.
İnceleLojistik ve depo
Sevkiyat gecesinde fazla mesai sınırı ve gece postasının hesabı.
İnceleMobilya atölyeleri
Teslim haftasında akşam çalışması, açık mesai kaydına bağlı taleple kayda geçer; talepte zamlı karşılığın TL tutarı görünür.
İnceleOnaylanan fazla mesai ay sonunda nereye gider?
Onaylanan saat, puantajda fazla mesai kalemi olarak çıkar; hafta tatili çalışması ve genel tatil çalışması ayrı kalemlerdir; genel tatil çalışmasının ek günlük ücreti (m.47) fazla çalışma zammı değildir ve 270 saatlik sayacı tüketmez. Ay onaylanınca kilitlenir ve mali müşavirinize bordro girdi paketi (CSV ve PDF) gider; ücretin kendisi müşavirinizin programında hesaplanır.
Yani bu sayfadaki süreç kaydın doğru oluşmasını, puantaj programı o kaydın ay sonunda doğru taşınmasını sağlar. İkisi aynı veriyi kullanır; fazla mesai bir kez girilir.
Kaynaklar
Rehberdeki madde atıfları bu resmî metinlere dayanır. Mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce güncel metni kontrol edin.
Mesai takip programı hakkında sorulanlar
Yönetici, personel talep etmeden fazla mesai yazabilir mi?
Planlı fazla mesai personelin kendi telefonundan ve o an açık olan mesai kaydına bağlı talebiyle başlar; bu, sonradan yazılan ve kimin çalıştığı tartışmalı olan kayıtları önler. Zorunlu neden ya da olağanüstü hâl kayıtları ayrıca işaretlenir ve giren kişinin izi kalır.
Personel yıllık 270 saati doldurmak üzereyse ne olur?
Her onaydan önce çalışanın yıllık fazla çalışma toplamı ölçülür; onaylanırsa 270 saati aşacak talep sistemce kabul edilmez. Fazla sürelerle çalışma (sözleşmeli sürenin üstünde, 45 saate kadar) bu sınıra sayılmaz.
Personelin fazla çalışma onayı yoksa ne olur?
O çalışanın fazla mesai talebi onaylanamaz; zorunlu nedenler ve olağanüstü hâller bunun dışındadır (4857 m.42, m.43). Onay Fazla Çalışma Yönetmeliği m.9’a göre yazılı alınır ve özlük dosyasında saklanır; sistem onayın kayıtlı olup olmadığını tutar.
Fazla mesai onayını kim verebilir?
Şirketin belirlediği yetkili yönetici. İki aşamalı onay açıksa ön onayı ekip ya da departman sorumlusu, son onayı yetkili yönetici verir ve iki aşamayı aynı kişi veremez. Talebi açan kişi, yönetici olsa bile kendi talebini onaylayamaz; her onay kim · ne zaman bilgisiyle saklanır.
Çalışan zamlı ücret yerine serbest zaman seçerse kayıt nasıl tutulur?
Seçim talepte çalışanın kendisi tarafından yapılır ve onayla birlikte kayda geçer. Fazla çalışmanın her saati için 1 saat 30 dakika, fazla sürelerle çalışmanın her saati için 1 saat 15 dakika serbest zaman doğar; kanun bunun altı ay içinde kullandırılmasını ister (4857 m.41).
Gece vardiyasındaki personel fazla mesai talep edebilir mi?
Gece postasında yapılamayacak fazla mesai talebi, talep aşamasında durdurulur; gece döneminde yürütülen işlerde fazla çalışma yaptırılamaz (Fazla Çalışma Yönetmeliği m.7). Gündüz işine ek olarak yapılan fazla çalışma ise gece dönemine sarkabilir.
Devamı
Bununla birlikte bakılan sayfalar
Fazla mesai hesaplama
Fazla mesai hesaplama İş Kanunu m.41’e göre: haftalık 45 saat, %50 ve %25 zam, yıllık 270 saat, serbest zaman 1 saat 30 dakika. Örnekli hesap tablosu.
İncelePuantaj programı
Otomatik aylık puantaj ve fazla mesai
İnceleFazla mesai onay formu
Fazla mesai onay formu ne zaman alınır, ne yazılır, geri alınabilir mi? Fazla Çalışma Yönetmeliği m.9, onay aranmayan hâller, 270 saat sınırı ve ispat.
İnceleFazla mesai kurallarınızı birlikte tanımlayalım
Onay düzeninizi (tek ya da iki aşama) ve işçi onaylarını kurulumda birlikte, ücretsiz kayda geçiririz. 30 gün kendi personelinizle deneyin.