Yıllık izin hesaplama: kıdeme göre kaç gün, nasıl sayılır?

Yıllık izin kaç gün? m.53 tablosu

İşyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere en az bir yıl çalışan işçi yıllık ücretli izne hak kazanır (m.53). Süre hizmet yılına göre belirlenir; kanundaki sayılar en az sürelerdir, sözleşmeyle artırılabilir, azaltılamaz.

Kaynak: 4857 s. İş Kanunu m.53. Niteliği gereği bir yıldan az süren mevsimlik ve kampanya işlerine yıllık izin hükümleri uygulanmaz.

Hak ne zaman doğar? İlk yıl ve öteleme

Hak, bir yıllık hizmetin dolduğu gün doğar. Bir yılı doldurmamış çalışana izin kullandırmak işverenin isteğine bağlıdır; uygulamada buna “avans izin” denir ve bir hak değildir.

• Aynı işverendeki süreler birleştirilir. İşçinin aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde çalıştığı süreler toplanır (m.54/1).
• Bazı devamsızlıklar yıldönümünü öteler. m.55’te sayılmayan sebeplerle devam kesilirse, boşluk kadar süre eklenir ve hak tarihi ileri kayar (m.54/2). Uygulamada ücretsiz izin bu sebeplerden sayılır.
• Çalışılmış sayılan hâller ötelemez. Hafta tatili ve genel tatiller, Ek m.2 mazeret izinleri, doğum izni, işverenin verdiği ücretli izinler ve belirli sınırlar içinde hastalık günleri çalışılmış sayılır (m.55).

Kullanılan izin kaç gün düşer?

İzin süresine rastlayan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz (m.56). Yani izin günü, takvim günü değil işyerinin çalışma günüdür. Bu hükmü sözleşmeyle işçi aleyhine değiştirmek mümkün değildir.

Cumartesi meselesi. Beş gün çalışılan işyerinde Cumartesi kural olarak iş günü sayılır ve yıllık izinden düşer; Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 2021/897 E., 2021/5272 K. sayılı kararı bu yöndedir. Sözleşme Cumartesi’yi açıkça hafta tatili olarak belirlemişse düşülmez.

Örnek. Pazartesi–Cuma çalışılan, Cumartesi’nin hafta tatili olarak belirlenmediği bir işyerinde çalışan, Pazartesi başlayıp ertesi haftanın Cuma’sında biten 12 günlük bir aralıkta izne çıkıyor. Arada bir Pazar var ve genel tatil yok: 12 − 1 = 11 gün izinden düşer. Aralığa bir genel tatil denk gelseydi 10 gün düşerdi.

İzin bölünebilir mi?

İşveren yıllık izni bölemez ve kesintisiz vermek zorundadır. Ancak tarafların anlaşmasıyla izin, bir bölümü on günden az olmamak üzere bölümler hâlinde kullanılabilir (m.56). İşverenin yıl içinde verdiği diğer ücretli ya da ücretsiz izinler, dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izinden mahsup edilemez.

İzni işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek çalışana, istemesi ve belgelemesi koşuluyla, gidiş-dönüş için toplam dört güne kadar ücretsiz yol izni verilmesi zorunludur (m.56).

İzin ücreti ve işten ayrılınca kullanılmayan izin

• Peşin ödeme. İzin dönemine ait ücret, izne başlamadan önce peşin ya da avans olarak ödenir (m.57). İzne denk gelen hafta tatili ve genel tatil ücretleri ayrıca ödenir.
• Ayrılışta ücrete dönüşür. Sözleşme hangi nedenle sona ererse ersin, hak edilip kullanılmayan izin, sona erme tarihindeki ücret üzerinden ödenir; zamanaşımı sona erme tarihinde başlar (m.59).
• Kayıt zorunlu. İşveren yıllık izinleri gösteren izin kayıt belgesi tutmak zorundadır (m.56). Uyuşmazlıkta iznin kullandırıldığını ispat yükü uygulamada işverendedir.

Personel takip sistemimizde yıllık izin hakedişi kıdem ve yaşa göre hesaplanır, ilk yıl dolmadan hakkın doğacağı tarih gösterilir ve izin günü şirketin çalışma takvimi ile resmî tatillere göre sayılır. Ayrıntı için personel takip programı sayfasına bakın.

Bu rehber bilgi amaçlıdır, hukuki ya da mali müşavirlik tavsiyesi değildir. Toplu iş sözleşmesi ve iş sözleşmeniz daha lehe hükümler içerebilir.