Mazeret izni: evlilik, ölüm ve babalık izni kaç gün?

Ek m.2: kanuni mazeret izinleri

Kaynak: 4857 s. İş Kanunu Ek m.2 (güncel metin). Engelli çocuk izni hastalık raporuna dayanır ve çalışan ebeveynlerden yalnız biri kullanır.

Babalık izni eski kaynaklarda “5 gün” olarak geçer; güncel kanun metninde süre on gündür. Mevzuat değiştiği için tarih taşımayan listelere güvenmeyin.

Mazeret izni ücretli mi, yıllık izinden düşer mi?

• Ücretlidir. Ek m.2 izinleri “ücretli izin” olarak düzenlenmiştir.
• Yıllık izinden düşülmez. İşverenin yıl içinde verdiği diğer izinler yıllık izne mahsup edilemez (m.56).
• Çalışılmış sayılır. Ek m.2 izinleri yıllık izin hakkının hesabında çalışılmış sayılır (m.55) ve hafta tatili ücretine hak kazanmada da çalışılmış gün gibi hesaba katılır (m.46).

“Gün” nasıl sayılır?

Yıllık izinde hafta tatili ve genel tatil izin süresinden sayılmaz (m.56); ama Ek m.2’de böyle bir hüküm yoktur ve kanun “iş günü” değil “gün” der. İkincil kaynaklarda bu yüzden mazeret izninin takvim günü olarak okunduğu görülür. Belirsizlikte işçi lehine okuma, izne denk gelen hafta tatilini izin süresinden saymamaktır; şirket politikanızı yazılı belirleyin.

Örnek. Cuma günü babası vefat eden ve Cumartesi–Pazar çalışmayan çalışan için takvim günü okumasıyla izin Cuma–Pazar biter ve Pazartesi işbaşı yapar; işçi lehine okumayla Cuma, Pazartesi ve Salı izinlidir.

Kanunda olmayan mazeretler

Taşınma, sınav, çocuğun okul kaydı gibi durumlar kanunda sayılmaz. Bunlar için izin işverenin takdirindedir: ücretli verilebilir, yıllık izinden düşülebilir (çalışan isterse) ya da ücretsiz izin olarak verilebilir. Ücretsiz izin yıllık izin hakkının doğacağı tarihi ileri öteleyebileceği için (m.54) tür seçimi önemlidir.

Yıllık izni işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek çalışana, istemesi ve belgelemesi koşuluyla toplam dört güne kadar ücretsiz yol izni verilmesi zorunludur (m.56); bu, mazeret izni değil yıllık izne bağlı bir haktır.

Belge ve kayıt

Evlilik cüzdanı, ölüm belgesi, doğum belgesi ya da engelli çocuk için hastalık raporu izin dosyasında saklanır. Rapor sağlık verisi içerir ve özel nitelikli kişisel veridir; erişimi sınırlı tutulmalıdır.

Personel takip sistemimizde evlilik, babalık ve ölüm izni ayrı izin türleridir; onaylanan izin puantaja kendiliğinden işlenir ve yıllık izin bakiyesine dokunmaz. Rapor gibi belgeler şifreli saklanır. Ayrıntı: personel takip programı.

Bu rehber bilgi amaçlıdır, hukuki ya da mali müşavirlik tavsiyesi değildir. Toplu iş sözleşmesi ve iş sözleşmeniz daha lehe hükümler içerebilir.