Devamsızlık tutanağı: m.25/II-g eşikleri ve doğru kayıt

Kanundaki eşikler

m.25/II-g’ye göre işçinin, işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın aşağıdaki hâllerden birinde işine devam etmemesi, işverene bildirim süresini beklemeden fesih hakkı verir:

Kaynak: 4857 s. İş Kanunu m.25/II-g. Eşikler iş günü üzerinden sayılır; hafta tatili ve genel tatil devamsızlık günü değildir.

Mazeret sorusu: “haklı sebep” kimin kararı?

Kanun yalnız izinsizliği değil haklı bir sebebe dayanmamayı da arar. Hastalık, kaza, yakının ani ölümü gibi bir sebebi olan çalışanın gelmemesi, işverene haber veremediği hâlde haklı olabilir. Sebebin haklılığı olgusal bir değerlendirmedir ve uyuşmazlıkta mahkeme karar verir.

Bu yüzden devamsızlığı tespit etmeden önce çalışana ulaşmaya çalışmak ve sebebini sormak gerekir. Bildirilmiş ama henüz değerlendirilmemiş bir mazeret varken günü “mazeretsiz” saymak, yanlış bir fesih kararına götürebilir.

Tutanakta neler olmalı?

• Tarih, saat ve çalışanın adı; işe gelmediği günün açıkça yazılması.
• Çalışana ulaşma girişimi: kim, ne zaman, hangi yolla (telefon, mesaj) aradı, cevap ne oldu.
• Giriş kaydının olmadığını gösteren dayanak (PDKS ya da yoklama kaydı).
• Olaya tanık olan en az iki çalışanın adı ve imzası; tutanağı düzenleyenin adı.
• Her devamsızlık günü için ayrı tutanak. Eşik birden fazla günle doluyorsa günler tek tek belgelenir.

Kanun tutanağın biçimini düzenlemez; yukarıdakiler uygulamada ispat gücünü artıran unsurlardır. Tutanak, çalışan işe döndüğünde savunmasının alınmasıyla birlikte değerlendirilir.

Süre: altı iş günü ve bir yıl

Devamsızlık gibi ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan hâllere dayanan fesih yetkisi, işverenin durumu öğrendiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten ve her hâlde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl sonra kullanılamaz (m.26). Devamsızlık tutanağı tutulup aylarca beklenirse fesih hakkı düşebilir.

Devamsızlık ücreti ve yıllık izin

• Ücret. Çalışılmayan günün ücreti ödenmeyebilir; bu bir ceza değil çalışılmayan zamanın karşılığıdır. Fazlası kesilirse m.38’deki ücret kesme cezası kurallarına girer.
• Yıllık izin. m.55’te sayılmayan devamsızlıklar, yıllık izin hakkının doğacağı tarihi ileri öteler (m.54).

Personel takip sistemimizde gelinmeyen beklenen iş günü kayıtlara göre mazeretli ya da mazeretsiz diye sınıflanır: onaylı ya da onay bekleyen bir bildirim varsa mazeretli sayılır. Yönetici, bildiremeyen çalışan adına gerekçeli kayıt girebilir; kim ve ne zaman girdiği saklanır. Sistem m.25 eşiklerini hesaplayıp fesih önermez; sınıflama hukuki nitelendirme değildir. Ayrıntı: PDKS programı.

Bu rehber bilgi amaçlıdır, hukuki ya da mali müşavirlik tavsiyesi değildir. Toplu iş sözleşmesi ve iş sözleşmeniz daha lehe hükümler içerebilir.