Rehber
Ara dinlenme süresi: mola kaç dakika, çalışmadan sayılır mı?
Güncelleme:
Ara dinlenme, günlük çalışmanın ortasında verilen ve çalışma süresinden sayılmayan moladır. Süresi işin uzunluğuna göre değişir. Bu rehber m.68’in sınırlarını ve molanın hangi durumda aslında çalışma sayıldığını anlatır.
Mola kaç dakika? m.68 tablosu
Ara dinlenme, günlük çalışma süresinin ortalama bir zamanında, o yerin gelenekleri ve işin gereğine göre ayarlanarak verilir (m.68). Süre, o günkü çalışmanın uzunluğuna bağlıdır:
| Günlük çalışma süresi | En az ara dinlenme |
|---|---|
| 4 saat veya daha kısa | 15 dakika |
| 4 saatten fazla, 7,5 saate kadar (7,5 dahil) | 30 dakika |
| 7,5 saatten fazla | 1 saat |
Kaynak: 4857 s. İş Kanunu m.68. Süreler en azdır; sözleşmeyle uzatılabilir, kısaltılamaz.
Örnek. 08:00–17:00 arasında çalışan kişinin brüt süresi 9 saattir; 7,5 saati aştığı için en az 1 saat ara dinlenme verilir ve net çalışma 8 saattir. Haftada beş gün böyle çalışan 40 saat çalışmış olur.
Ara dinlenme çalışma süresinden sayılır mı?
Hayır. Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz (m.68). Bu yüzden haftalık 45 saat, günlük 11 saat ve gece çalışmasının 7,5 saati hesaplanırken mola düşülür. Puantajda brüt süreyi (giriş–çıkış) net süre sanmak, fazla mesaiyi şişiren en yaygın hatadır.
Mola bölünebilir mi?
Kanun ara dinlenmenin aralıksız verilmesini ister. Ancak iklim, mevsim, o yerdeki gelenekler ve işin niteliği göz önünde tutularak sözleşmelerle aralı olarak da kullandırılabilir. Örneğin 1 saatlik mola, sözleşmede yazılıysa 30 + 15 + 15 dakika olarak bölünebilir. Molalar işyerinde herkese aynı ya da farklı saatlerde verilebilir.
Mola sayılmayan durumlar: m.66
Adı mola olsa da bazı süreler kanunen çalışma süresinden sayılır. m.66 bunlardan bazılarını sayar:
- İşçinin işinde ve her an iş görmeye hazır hâlde bulunup çalıştırılmaksızın, çıkacak işi bekleyerek geçirdiği süreler.
- İşveren tarafından işyeri dışında başka bir yerde çalıştırılmak üzere gönderilen işçinin yolda geçen süreleri.
- Çocuk emziren kadın işçilerin çocuklarına süt vermeleri için belirlenen süreler.
- Uzak işyerlerine işin gereği toplu ve düzenli taşımada geçen süreler (yalnız sosyal yardım amaçlı servis hariç).
Pratik ölçüt şudur: çalışan molada işyerinden ayrılamıyor, telefona ya da müşteriye bakmak zorundaysa o süre gerçek bir ara dinlenme değildir.
Puantajda mola nasıl gösterilir?
Ara dinlenmenin kanuni asgarisi verilmezse eksik kalan süre çalışılmış sayılmalı, verilmişse net süreden düşülmelidir. Mola kaydı tutulmuyorsa vardiya tanımındaki planlı mola esas alınır; ama bu bir varsayımdır ve planla gerçeğin ayrıştığı günler sonradan savunulamaz.
Personel takip sistemimizde vardiya tanımları planlı molayla yapılır, kanuni asgarinin altındaki mola tanımı kaydedilmez, mola başlatma ve bitirme kaydı tutulur ve unutulan mola kendiliğinden biter; puantaj net süreyle hesaplanır. Ayrıntı: vardiya planlama.
Bu rehber bilgi amaçlıdır, hukuki ya da mali müşavirlik tavsiyesi değildir. Toplu iş sözleşmesi ve iş sözleşmeniz daha lehe hükümler içerebilir.
Ara dinlenme hakkında sık sorulanlar
8 saatlik işte mola kaç dakika?
Günlük çalışma 7,5 saati aşıyorsa en az 1 saat ara dinlenme verilir (m.68). 08:00–17:00 gibi 9 saatlik bir mesaide 1 saat mola düşüldüğünde net çalışma 8 saat olur. 4 ile 7,5 saat arası işlerde en az 30 dakika, 4 saat ve altı işlerde en az 15 dakika verilir.
Öğle arası çalışma saatine dahil mi?
Hayır. Ara dinlenmeler çalışma süresinden sayılmaz (m.68). Ancak çalışan molada işyerinden ayrılamıyor ve her an iş görmeye hazır bekliyorsa, bu süre m.66’ya göre çalışma süresinden sayılabilir; o zaman gerçek bir ara dinlenme değildir.
Mola parça parça verilebilir mi?
Kural aralıksız vermektir. Ancak iklim, mevsim, o yerdeki gelenekler ve işin niteliği göz önünde tutularak sözleşmelerle aralı olarak kullandırılabilir (m.68). Bölme sözleşmede yazılı olmalı ve toplam süre kanuni asgarinin altına inmemelidir.
Mola verilmezse ne olur?
Verilmeyen ara dinlenme süresi çalışılmış sayılır; haftalık toplam 45 saati aşıyorsa aşan kısım fazla çalışma olarak zamlı ödenir. Ayrıca m.68’deki ara dinlenmeyi uygulamayan işverene idari para cezası öngörülmüştür (m.104).
Devamı
Bununla birlikte bakılan sayfalar
Gece çalışması kuralları
Gece çalışması kuralları İş Kanunu m.69’a göre: 20:00–06:00 gece dönemi, 7,5 saat sınırı ve istisnaları, gece postası ölçütü, fazla mesai yasağı ve nöbetleşme.
İncelePuantaj nasıl hazırlanır
Puantaj nasıl hazırlanır: kuralları yazmak, giriş-çıkışı toplamak, izin ve raporu işlemek, fazla mesaiyi ayırmak, onay. Puantaj kodları ve sık hatalar.
İnceleVardiya planlama
Kanuni sınırları denetleyen vardiya planı
İnceleMolayı brüt saatten ayırın
Planlı mola vardiya tanımına bir kez yazılır; puantaj net süreyle, fazla mesai doğru tabanla hesaplanır.
Canlı demoyu gezin (yeni sekmede açılır)Hesap açmadan; örnek bir şirketin ekranları, yalnız okunur.

